Tek fazlı motorlar, tek fazlı bir AC güç kaynağından enerji alır. Stator tarafından üretilen manyetik alan, rotoru etkiler ve dönme hareketi oluşturur. Başlangıç devresi ve kapasitörler, motorun dönme hareketine başlamasını sağlar. Tek fazlı motorlar genellikle düşük güç gerektiren cihazlarda etkili bir şekilde çalışırlar.

Tek fazlı motorlar, evlerde ve küçük işletmelerde çeşitli uygulamalarda kullanılır. Örnek olarak vantilatörler, pompa sistemleri, kompresörler, konveyörler, taşıma sistemleri, hava soğutma üniteleri gibi cihazlar ve ekipmanlar için yaygın olarak tercih edilirler. Ayrıca, ev aletleri ve küçük endüstriyel makinelerde de kullanımları bulunur.

1 fazlı motor çeşitleri aşağıdaki gibi sıralanabilir:

Bu çeşitler, tek fazlı motorların farklı kullanım alanlarına ve ihtiyaçlara göre farklı özelliklere sahip olmalarını sağlar.

Kondansatörsüz Tek Fazlı Asenkron Motor

Tek kondansatörlü tek fazlı asenkron motorların yardımcı sargılı tek fazlı asenkron motorlardan farkı yardımcı sargıya seri bağlanan kondansatördür. Şekilde tek kondansatörlü tek fazlı asenkron motorun devre modeli gösterilmektedir. Devredeki kondansatör ve seri bağlı olduğu yardımcı sargılar motor hızı nominal hızın yaklaşık olarak % 75’ ine geldiğinde bir merkezkaç anahtarıyla devreden çıkarılmaktadır. 

Kondansatör reaktansından dolayı motorun şebekeden çektiği ilk kalkış akımı düşük olmaktadır ve kondansatör değeri büyüdükçe de motorun yol alma momenti büyümektedir. Fakat kondansatörün büyümesi yardımcı sargının daha çok akım çekerek yanmasına neden olabilir. Bu nedenle uygun kapasite değerini belirlemek oldukça önemlidir. Yüksek moment gerektiren yerlerde kullanımı tercih edilir. 

Daimi kondansatörlü tek fazlı asenkron motorlar, yardımcı sargı ile seri bağlı bir daimi kondansatör ile çalışırlar. Bu motorlarda yardımcı sargı ve ona seri bağlı bulunan kondansatör, hem yol alma esnasında hem de sürekli çalışmada devamlı olarak devrede kalır . Bu durum Şekilde gösterilmektedir. Diğer tek fazlı asenkron motorların kullanmış oldukları merkezkaç  anahtarına bu  motorlarda gerek duyulmaması daimi kondansatörlü tek fazlı asenkron motorların avantajıdır. Bu anahtarının bulunmaması nedeniyle çok düzgün ve sessiz çalışarak az bakım gerektirirler. 

Çift Kondansatörlü Tek Fazlı Asenkron Motorlar 

Çift kondansatörlü asenkron motorlarda isminden de anlaşılacağı gibi iki tane kondansatör bulunmaktadır. bunlardan biri sürekli olarak devrede kalırken ona paralel olan diğer kondansatör devir nominal devrin %75’inde iken merkezkaç anahtar vasıtası ile devre dışı bırakılmaktadır. çıkan bu kondansatör motorun kalkış momentinin büyük olmasını sağlamak için onulmuştur. Daimi olarak devrede duran kondansatör ise verimin daha iyi olmasını sağlar. Şekilde anlatılan bu durum görülmektedir. 

Çift kondansatörlü tek fazlı asenkron motor; tek kondansatörlü asenkron motorlara göre verimi daha iyi, daimi kondansatörlüye göre ise kalkış momenti daha büyüktür. Diğer asenkron motor türlerine olan bu üstünlüklerine karşın iki tane kondansatörün kullanılması sisteme ek bir maliyet getirmektedir.

Yarık kutuplu stator motorlar, endüstriyel sektörde yaygın olarak kullanılan özel bir motor tipidir. Bu motorlar, düşük hızlarda yüksek moment gerektiren uygulamalarda etkin bir şekilde çalışır. Statorun sargıları arasında yer alan yarıklar, manyetik alanın değişmesini sağlar. Bu değişken manyetik alan sayesinde motor, daha yüksek moment üretebilir ve düşük hızlarda güvenilir bir şekilde çalışabilir. Yarık kutuplu stator motorlar, genellikle kompresörler, pompalar, konveyör sistemleri ve benzeri ağır hizmet uygulamalarında tercih edilir. Yüksek tork taleplerini karşılamak için ideal bir seçenektir ve enerji verimliliği sağlayarak işletme maliyetlerini düşürmeye yardımcı olabilir. Ayrıca, dayanıklı yapısı ve uzun ömürleri nedeniyle tercih edilen bir motor çeşididir.

Tek fazlı motorların bağlantısı, genellikle üç terminalli bir güç kaynağı kullanılarak yapılır. Bu terminaller; faz (L1), nötr (N) ve toprak (E) olarak adlandırılır. Bağlantılar, motorun yapısına ve modeline göre değişebilir, ancak temel bağlantı şeması şu adımları içerir: Güç kaynağı terminalleri belirlenir, faz ve nötr bağlantı noktaları tanımlanır, motor terminalleri ile güç kaynağı terminalleri birbirine bağlanır. Ayrıca başlangıç devresi ve kondansatörlerin doğru şekilde bağlandığından emin olunmalıdır. Doğru bir bağlantı sağlandığında, motor güç alacak ve çalışacaktır. Bağlantı işlemlerinin güvenlik talimatlarına uygun olarak gerçekleştirilmesi önemlidir.

1 Fazlı Motor Bağlantısı ve Devir Yönü Değiştirme

1 Fazlı Kalkış ve Daimi Kondansatörlü Motor bağlantı-yön değişimi